İlave tediye nedir? TYP çalışanları ilave tediye alabilir mi?

Kamu kurumlarında çalışan işçilerin maaşlarının dışında, yılda 52 günlük ücret tutarında bir ödeme daha alma hakkı vardır: ilave tediye. Bu ödeme halk arasında “ikramiye” olarak da bilinir. Okullarda, hastanelerde ve kamu binalarında Toplum Yararına Program (TYP) kapsamında çalışanların bu ödemeyi alıp alamayacağı ise yıllarca mahkemeleri meşgul etti.

Tartışma, Yargıtay’ın 2025 yılının sonunda verdiği bir kararla sona erdi. Bu yazıda ilave tediyenin hukuki niteliğini, kimlerin bu haktan yararlanabileceğini, nasıl hesaplandığını ve alacağın hangi süre içinde, kime karşı ileri sürülebileceğini ele alıyoruz.

İlave tediye nedir?

İlave tediye, 1956 tarihli 6772 sayılı Kanun ile kamu kesiminde çalışan işçilere tanınan yıllık bir ödemedir. İşverenin isteğine bırakılmış bir iyi niyet ödemesi değildir; şartları taşıyan işçi için doğrudan kanundan doğan bir haktır.

Kanun’un 1. maddesi, kapsamdaki işçilere her yıl bir aylık ücretleri tutarında ilave tediye yapılmasını öngörür. Aynı Kanun’un 3. maddesi ise bir aylık ücreti geçmemek üzere ikinci bir ilave tediye yapılmasına Cumhurbaşkanı kararıyla imkân tanır. Yargıtay, bu ödemelerde esas alınan bir aylık ücreti 26 günlük ücret olarak kabul etmektedir; iki ödeme birlikte yılda 52 günlük tutara ulaşır. Ödeme tarihleri her yıl Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve ödeme taksitler hâlinde yapılır.

Toplu iş sözleşmesiyle verilen ikramiyeler bundan ayrıdır. 6772 sayılı Kanun’un ek 1. maddesi, toplu sözleşmeyle en fazla iki ikramiye daha verilebileceğini düzenler.

Kimler ilave tediye alabilir?

Bir işçinin ilave tediye alabilmesi için iki şartın birlikte bulunması gerekir.

1. İşveren kamu kurumu olmalı

Kanun’un 1. maddesi, ödemenin yapılacağı işverenleri sayar: genel ve özel bütçeli idareler, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar, sermayesinin yarısından fazlası devlete ait şirketler ve iktisadi devlet teşekkülleri. Yargıtay, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli cetvellerde sayılan kamu idarelerinde çalışanların bu kapsamda olduğunu kabul etmektedir.

Bakanlıklara bağlı okullar, hastaneler, valilikler, il müdürlükleri ve belediyeler bu kapsamdadır. Özel sektörde çalışanlar ilave tediyeden yararlanamaz.

2. Çalışan işçi olmalı

4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçi, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan kişidir. Memurlar ve sözleşmeli personel ilave tediye alamaz. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin ifadesiyle, bu kurumlarda “İş Kanunu’nun 1. maddesindeki tanıma göre işçi sayılan herkes bu alacaktan yararlanacaktır.”

TYP çalışanları ilave tediye alabilir mi?

Evet. Bu sorunun cevabı artık nettir.

Mahkemeler neden farklı karar veriyordu?

TYP, İŞKUR’un işsizlere geçici gelir desteği sağlamak için yürüttüğü bir programdır. Katılımcılar okul, hastane, park ve kamu binalarında temizlik, bakım ve çevre düzenlemesi gibi işlerde çalışır. Katılımcı taahhütnamesinde ise “TYP herhangi bir kamu kurumunda geçici veya daimi surette işçi statüsünü kazandırmaz” ifadesi yer alır.

Bu ifade yüzünden bölge adliye mahkemeleri farklı sonuçlara ulaştı:

• Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi (29.02.2024, 2023/135 E., 2024/217 K.) TYP çalışanının işçi olduğunu ve ilave tediyeye hak kazandığını kabul etti. Kararda, iş için başvuran kişinin böyle bir taahhütte bulunmasının onun işçi sayılmasını engellemeyeceği vurgulandı.
• Başka bir bölge adliye mahkemesinin 7. Hukuk Dairesi ise 18.03.2025 tarihli kararında, çalışmanın şartları belirli bir program çerçevesinde yapıldığı için ilave tediye hakkı doğmayacağına karar verdi.

Yargıtay’ın 2025 kararı

Bu çelişki üzerine konu Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne taşındı. Daire, 19.11.2025 tarihli ve 2025/7826 E., 2025/8930 K. sayılı kararıyla uyuşmazlığı TYP çalışanları lehine giderdi.

Karara göre yerleşik Yargıtay uygulaması, TYP kapsamında çalışanların işçi niteliğinde olduğu yönündedir. Çalışılan kurum da 6772 sayılı Kanun kapsamındaysa, Daire’nin ifadesiyle “davacıların ilave tediye ücretine hak kazanabilecekleri muhakkaktır.”

Karar, programın özel niteliğine dayanan ret gerekçesini de açıkça karşıladı: Çalışmanın belirli bir program çerçevesinde yapılması ve ödemelerin bir yönetmelikle belirlenmesi, kişinin işçi vasfını da, ilave tediye hakkını da etkilemez.

Bu karar, bölge adliye mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığı gidermek için verildiğinden, benzer davalarda yol gösterici niteliktedir.

Dikkat: Bu içtihat yalnızca ilave tediye alacağına ilişkindir. TYP çalışanlarına otomatik olarak kadro, kıdem tazminatı veya ihbar tazminatı hakkı tanımaz. Bu talepler ayrıca değerlendirilir.

İlave tediye nasıl hesaplanır?

Hesabın esası işçinin günlük çıplak brüt ücretidir. Kanun’un 4. maddesi uyarınca fazla çalışma ücreti, çocuk ve evlilik zamları, primler, ayni yardımlar ile hafta ve genel tatil ücretleri hesaba katılmaz. TYP katılımcıları asgari ücretle çalıştığından, bu dosyalarda esas alınan ücret ilgili dönemin brüt asgari ücretidir.

Yılın tamamında çalışmayan işçiye ilave tediye, o yıl çalıştığı süreyle orantılı olarak (kıstelyevm) ödenir. Hafta tatili, genel tatil, yıllık izin ve hastalık izni günleri bu hesapta çalışılmış sayılır. Buna göre bir yıla ait ilave tediye şu şekilde bulunur:

İlave tediye = (52 × günlük brüt ücret ÷ 365) × o yıl çalışılan gün sayısı

Örnek hesap

2024 yılında aylık brüt asgari ücret 20.002,50 TL, günlük brüt asgari ücret 666,75 TL idi.

Çalışma süresi (2024)	Hesap	İlave tediye (brüt)
Tam yıl	52 × 666,75	34.671,00 TL
120 gün	(52 × 666,75 ÷ 365) × 120	11.398,68 TL

Eğitim-öğretim yılı boyunca (örneğin eylülden hazirana) çalışanlarda süre iki takvim yılına bölünür. Her yıl, o yılın ücretiyle ayrı hesaplanır.

İlave tediyeden sigorta primi kesilmez ve bu para borç için haczedilemez.

Aşağıdaki araç gün sayısını SGK hizmet günü usulüyle sayar: tam çalışılan her ay 30 gün kabul edilir, tam takvim yılı 360 gün olur. Bu nedenle tam yıl için çıkan sonuç, yukarıdaki 52 günlük tutardan bir miktar düşüktür.

Dava kime karşı açılır?

TYP çalışanlarının ödemeleri İŞKUR kaynaklarından yapılsa da ilave tediye borçlusu işin fiilen görüldüğü kamu kurumudur. Dava İŞKUR’a değil, çalışılan okulun, hastanenin veya kurumun bağlı olduğu idareye karşı açılır.

Kanun’a göre ilave tediye, işçinin son çalıştığı yerde ödenir. Bu nedenle dava, genellikle son çalışılan yerdeki iş mahkemesinde açılır.

Alacak nasıl ispat edilir?

Çalışma süresinin tespiti bakımından temel belge SGK hizmet dökümüdür; e-Devlet üzerinden alınabilir ve hangi kurumda, hangi tarihler arasında çalışıldığını gösterir. İlave tediyenin ödendiğini ispat yükü ise işveren kurumdadır. Kurum bu ödemeyi bordro ve banka kaydı gibi yazılı belgelerle kanıtlamak zorundadır.

İşçi alacaklarına ilişkin davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.3).

Zamanaşımı süresi

İlave tediye, ücret gibi dönemsel bir alacaktır. Bu nedenle beş yıllık zamanaşımına tabidir (Türk Borçlar Kanunu m.147/1). Süre her ödeme için, o ödemenin muaccel olduğu tarihten itibaren ayrı ayrı işler.

Birkaç yıla yayılan alacaklarda en eski ödemelerin süresi önce dolar. Başvuruyu geciktirmemek bu yüzden önemlidir.

Hangi faiz uygulanır?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ilave tediye alacağına yasal faiz uygulanacağını, İş Kanunu’nun 34. maddesindeki en yüksek mevduat faizinin uygulanamayacağını belirtmektedir (28.05.2024, 2024/4734 E., 2024/9166 K.; 05.10.2022, 2022/7745 E., 2022/11360 K.). Yasal faizin dayanağı 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesidir.

Faiz, işverenin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işler. İlave tediyenin ödeme günü taraflarca kararlaştırılmadığından temerrüt kural olarak bildirimle gerçekleşir (Türk Borçlar Kanunu m.117); dava öncesinde ayrıca bir bildirim yapılmamışsa uygulamada arabuluculuk son tutanak tarihi esas alınmaktadır.

İlgili sayfalar: ilave tediye hesaplama aracı · uzman erbaşlığa geçen sözleşmeli erin ikramiyesi · genç girişimci Bağ-Kur prim desteği. İş hukuku çalışma alanımız sayfasına da bakabilirsiniz.